İzlanda`da, ekonomik krizde batan internet bankasının İngiliz ve Hollandalı mudilerine 3,9 milyar euroluk mevduatlarının geri ödenip ödenmemesiyle ilgili referandum için oy verme işlemi başladı.

İzlanda`da bağımsızlığın kazanıldığı 1944`ten bu yana ilk kez bir halk oylaması düzenleniyor. 230 bin kayıtlı seçmenin çağrılı olduğu oylamadan hayır çıkması bekleniyor. Son kamuoyu yoklamaları, hayır oylarının oranının yüzde 74`ü bulacağını gösteriyor.

Başkentte büyük gösteri
Referandumla eş zamanlı olarak İngiliz ve Hollanda hükümetleriyle varılan geri ödeme anlaşmasını protesto amacıyla başkent Reykjavik`te gösteriler düzenleniyor. Parlamento binası yapılacak mitinge geniş katılım bekleniyor.

Bildunterschrift:
İzlanda hükümeti, 2008`de yılında batan IceSave`in İngiliz ve Hollandalı mudilerine 3,9 milyar ödenmesi için anlaşmaya varmıştı. Referandumda söz konusu anlaşma halk oylamasına sunuluyor.

Oylamadan “hayır` çıkması halinde, İzlanda hükümetinin, İngiltere ve Hollanda hükümetleriyle yeniden masaya oturması gerekecek.

Krize karşı AB üyeliğine yöneldi
Küresel mali krizden ağır şekilde etkilenen ada ülkesi İzlanda çareyi 2009 yazında AB üyeliğine başvurmakta bulmuştu. AB Komisyonu, İzlanda`nın başvurusundan 7 ay sonra, ülkenin katılım müzakerelerine hazır olduğu yönünde görüş bildirmişti.

İzlanda`nın başvurusuyla ilgili değerlendirme raporunu tamamlayan AB Komisyonu, ülkenin `birçok alanda üyelik yükümlülüklerini üstlenmeye hazır olduğu` sonucuna varmıştı.

İzlanda Cumhurbaşkanı Olafur Grimsson, İngiliz ve Hollandalı yatırımcıların ülkesinin batan bankalarında 5 milyar dolar kaybetmelerinden doğan yükümlülüklerin yerine getirileceğini söyledi. İzlanda`da 2008 yılındaki banka çöküşlerinden sonra, `Icesave` adlı hesaplarda paralarını kaybeden İngiliz ve Hollandalı mudilere kendi hükümetleri paralarını ödedi. İzlanda`nın bu miktarı tazmin yükümlülüğünü öngören bir yasa, kamuoyunun hoşnutsuzluğuna rağmen parlamentoda kabul edilmişti. Ancak Grimsson`un yasayı imzalamayarak konuyu referanduma götüreceğini açıklaması, uluslararası finans piyasalarında büyük bir şaşkınlıkla karşılandı. BBC televizyonundaki Newsnight programına katılan Grimsson, `Benim karar verdiğim konu, temel demokratik ilkelerimiz gereğidir.` dedi. Icesave ödemeleri yüzünden İzlanda ile ilişkileri gerilen İngiltere, referandumda yasanın reddi sonucu çıkarsa, İzlanda`nın ekonomik dünyada yalnız kalacağını söyledi.

Avrupa Birliği, 2008 banka krizinde `batan` İzlanda ile üyelik müzakerelerine başladı.

Ada devleti İzlanda`nın 18 ay sonra AB`ye üye olması bekleniyor. Avrupa Serbest Ticaret Anlaşması ve Şengen`e üye olan 320 bin nüfuslu İzlanda`nın AB`ye en hızlı üye kaydedilen ülke olması bekleniyor. AB müktesebatının neredeyse tamamına uyan İzlanda`nın en fazla balıkçılık ve geleneksel balina avcılığı konularında zorlu müzakereler yapması bekleniyor. İzlanda`nın en fazla zorlanacağı konu ise 2008`de batan İcesave internet bankasında Hollanda ve İngiliz vatandaşlarının kaybolan 3,8 milyar Euro`sunun nasıl telafi edileceği meselesi olacak. Hollanda ve İngiltere, yaptıkları açıklamalarda İzlanda`nın üyeliğini kaybolan milyarlarca Euro`nun telafi edilmesine bağlandığını şimdiden duyurdu. İzlanda`nın üyeliğine kuvvetli destek veren AB kurumları ve büyük üye ülkeler, İngiltere ve Hollanda`ya çağrı yaparak, ikili sorunları ikili çözmeleri gerektiğini vurguluyor. AB, Slovenya ile aday Hırvatistan arasında yaşanan sınır anlaşmazlığının da iki ülke arasında çözülmesi yönünde kanaat belirtmişti. Ancak Türkiye söz konusu olduğunda AB kurumları bütün yazılı belgelerine Kıbrıs ile Yunanistan`la yaşanan ikili sorunları dercediyor. İzlanda ile müzakereleri başlatan dışişleri bakanları toplantısında bazı üyeler, geçtiğimiz hafta Uluslararası Adalet Divanı`nın Kosova kararına atıf yaparak Sırbistan ile üyelik sürecinin hızlandırılması çağrısı da yaptı. İtalya, Avusturya, Slovakya dışişleri bakanları, Kosova kararının ardından Sırbistan`ın AB yanlısı hükümetini desteklemek için sürecin hızlandırılması gerektiğini açıkladı.

Parlamento, İzlanda`nın Avrupa Birliği`ne tam üyelik başvurusu yapmasının önünü açtı.

İzlanda Parlamentosu, zorlu ve tartışmalı bir oturum sonrası ülkenin Avrupa Birliği`ne tam üyelik başvurusu yapmasına onay verdi.

Parlamento bu kararı, 28`e karşı 33 oyla aldı, iki milletvekili de çekimser oy kullandı.

Avrupa Birliği üyeliği başvurusu, ülkede koalisyon hükümetini bölen tartışmalı bir konuydu. Zira Sosyal Demokratların koalisyon ortağı olan Yeşiller Partisi`nin beş bakanı, İzlanda`nın Avrupa Birliği üyeliği için başvuruda bulunmasına karşı çıkmıştı.

Bu kişiler arasında, İzlanda`nın Tarım ve Balıkçılık Bakanı Jon Bjarnason da bulunuyordu.

İzlanda`nın Avrupa Birliği`yle üyelk müzakerelerine başlaması halinde, özellikle ülke ekonomisinin bel kemiği olan balıkçılık alanında yapılacak pazarlıkların zorlu geçeceği belirtiliyor.

Müzakerelerin başarıyla sonuçlanması halinde, Avrupa Birliği`ne katılma yolunda son kararı referandumda İzlandalı seçmenler verecek.

Geçen yıl ekonomik kriz sonrası İzlanda`da bankacılık sektörü çökmüş, ülkenin para birimi İzlanda Kronu da önemli oranda değer yitirmişti.

Başbakan Johanna Sigurdardottir, Avrupa Birliği`ne resmi adaylık başvurusunu ay sonuna kadar yapmak istiyor. İzlanda`yla tam üyelik müzakerelerinin en erken Şubat ayında başlayabileceği,

2011 sonu ya da 2012 başında yapılabilecek bir referandum sonrası İzlanda`nın en erken 2013`te AB üyesi olabilceği belirtiliyor.